← All categories

earth

39 posts

လူ ၁၈၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့တဲ့ ကင်မရွန်းက ရေကန် ပေါက်ကွဲမှု

၁၉၈၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့မှာ အသက် ၇၂ နှစ် အရွယ် အက်ဘ်ဒို နကန်ဂျူအွန် (Abdo Nkanjouone) တစ်ယောက် မိုနိုအန် ရေကန်ကြီး (Lake Monoun) ရဲ့ ကမ်းပါးတလျှောက် စက်ဘီးစီးလို့ လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီ ရေကန်ဟာ အာဖရိက အနောက်ပိုင်း ကင်မရွန်း နိုင်ငံထဲက မီးတောင်ဟောင်းကြီး အတွင်း ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရေကန်ကြီး တစ်ကန် ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ စက်ဘီးစီးလာရင်း…

ဒိုင်နိုဆောတွေ မျိုးတုန်းရတာ တစ်ခုထက် ပိုတဲ့ ဥက္ကာခဲတွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်

ချစ်ဆူလဘ် (Chicxulub) ဥက္ကာခဲကြီး လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၆၅ သန်းခန့်က ကမ္ဘာကို ဝင်ဆောင့်ခဲ့ တာကြောင့် ဒိုင်နိုဆောတွေ မျိုးတုန်း ပျောက်ကွယ် ခဲ့ရတယ်လို့ သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေက ယုံကြည် ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီ ဥက္ကာခဲကြီး တစ်လုံးထဲကြောင့်နဲ့ ကမ္ဘာတဝှမ်းက ဒိုင်နိုဆောတွေ အားလုံး မျိုးတုန်း သွားဖို့ လုံလောက်ပါ့ မလား ဆိုတာကို အချို့သော သိပ…

ဥက္ကာပျံ ဝင်တိုက်မှုကြောင့် ကမ္ဘာ့ တိုက်ကြီးများ ဖြစ်ပေါ်လာ

အခုထိ ရှာဖွေ တွေ့ရှိ ခဲ့ပြီးသမျှ ဂြိုဟ်တွေထဲမှာ တိုက်ကြီးတွေ ရှိနေတာဟာ ကမ္ဘာ တစ်ခုပဲ ရှိပါသေးတယ်။ ကမ္ဘာ့ တိုက်ကြီးတွေ ဘယ်လို ဖြစ်ပေါ်လာ သလဲ၊ ဘယ်လို ပြောင်းလဲ မှုတွေ ဖြစ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာနဲ့ ပါတ်သက်လို့ သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေအနေနဲ့ အခုထိ ရေရေရာရာ မသိကြ သေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ သေသေချာချာ သိတာ တခုကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်း…

ဘာမြူဒါ တြိဂံ တကယ် ရှိသလား

အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ဖလော်ရီဒါ ပြည်နယ်ရဲ့ အရှေ့ဖက် ကမ်းလွန်မှာ နာမည်ကျော် ဘာမြူဒါ တြိဂံ (Bermuda Triangle) ရှိပါတယ်။ ဒီ ဘာမြူဒါ တြိဂံဟာ သင်္ဘောတွေ၊ လေယာဉ်တွေ ထူးဆန်းစွာ ပျောက်ဆုံးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်တယ် ဆိုပြီး နာမည် ကျော် အရပ်ဒေသ တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ ဘာမြူဒါ တြိဂံကို ဖြတ်သန်းသွားတဲ့ သင်္ဘောတွေဟာ ဘာအကြောင်းမှ မရှိပဲ ရုတ်တရက်…

ကမ္ဘာ့ရေချိုကန်များ အလျှင်အမြန် ခမ်းခြောက်လာနေ

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရှိတဲ့ ကုန်းတွင်း ရေချိုကန် တွေဟာ ရေညှိတွေ ထိန်းမနိုင် သိမ်းမရ ပေါက်ပွားလာမှု ပြဿနာနဲ့ အောက်ဆီဂျင် ဆုံးရှုံးမှု ပြဿနာ တွေနဲ့ ကြုံတွေ့နေ ခဲ့ရတာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့် ခဲ့ပါပြီ။ အခုအခါ သုတေသန တစ်ခုအရ ဒီ ရေချိုကန်တွေက ရေတွေဟာ အလျှင်အမြန် အငွေ့ပျံ ခမ်းခြောက်လို့ လာနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အခု သုတေသနကို အမေရိကန်…

ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ နှစ်သန်း ၁၀၀၀

ကမ္ဘာမြေရဲ့ ဘူမိဗေဒ သမိုင်းမှာ နှစ်သန်း ၁၀၀၀ လောက် ကာလကြီး တစ်ခုဟာ အစရှာ မရပဲ ပျောက်ဆုံးနေ ခဲ့ပါတယ်။ ဘူမိဗေဒ ပညာရှင် တွေက ဒီ ကာလကို “ကြီးမားသည့် လွှာစဉ်ဆက်ပြတ် ဖြစ်စဉ် (Great Unconformity)” လို့ အမည်ပေး ထားကြပါတယ်။ ဒီ ကာလ ကြီးကို စတင်တွေ့ရှိ ခဲ့တာ ၁၈၆၉ ခုနှစ် ကတဲက ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှာ ရှိတဲ့ ဂရင်း ကင်ညွန်…

သမုဒ္ဒရာ ကြမ်းပြင်က ပင်လယ်ရေအောက် ရေတံခွန်ကြီး

သမုဒ္ဒရာ အောက်က ကြမ်းပြင်မှာ ရေတံခွန်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်နေတယ် ဆိုရင် သင် ယုံပါ့မလား။ ဒီ သမုဒ္ဒရာ အောက်က ရေတံခွန်ကြီးမှာ ရေတံခွန် ထိပ် အမြင့်ကနေ တကယ်ပဲ ရေတံခွန်ရဲ့ အောက်ပိုင်းကို စီးဆင်း နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို အမြင့်က အနိုမ့်ကို စီးဆင်းနေတာ ရေတွေလား။ ဒီလို ဖြစ်ရပ်ကို သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေက ဘယ်လို ရှင်းပြ ထားသလဲ။ အခု သမုဒ္ဒရာ…

ကမ္ဘာ့လေထု ဘယ်မှာ ဆုံးသလဲ

တောင်တက် သမားတွေ ဧဝရက် တောင်ထိပ်ကို တက်တဲ့ အခါမှာ လေထု အမြင့်ပိုင်းမှာ အသက်ရှူ နိုင်ဖို့ အောက်ဆီဂျင် ဘူးတွေ သယ်ဆောင် သွားလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဘာ့ကြောင့် အောက်ဆီဂျင် ဘူးတွေ သယ်ဖို့ လိုတာလဲ ဆိုတော့ ကမ္ဘာ့ လေထု အမြင့်ပိုင်းကို ရောက်လေလေ လေထဲ ရှိတဲ့ အောက်ဆီဂျင် ပမာဏ လျော့နည်း သွားလေ မို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အထက်က ဥပမာဟာ ကမ္ဘာ့ လေထုဟာ အမ…

ကမ္ဘာ့သမိုင်း၏ အဆိုးရွားဆုံး မျိုးတုန်းမှုကြီး

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၆၆ သန်း ခန့်က ဥက္ကာပျံ ကြီးတစ်စင်း ကမ္ဘာကို ဝင်ဆောင့်ခဲ့ ရာက ဒိုင်နိုဆောတွေ မျိုးတုန်း ပျောက်ကွယ် ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်ကို အတော် များများ သိကြမှာပါ။ ဒီဖြစ်ရပ်ကြောင့် ဒိုင်နိုဆော တွေအပြင် အခြား သက်ရှိ မျိုးနွယ်စု အမြောက်အများလဲ မျိုးတုံး ပျက်စီး ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီ ဒိုင်နိုဆောတွေ မျိုးတုန်း ခဲ့ရတဲ့ မ…

စကြာဝဠာ အစဦးမှ ဟီလီယံ ဓါတ်ငွေ့များ ကမ္ဘာ့အတွင်းပိုင်းမှ စိမ့်ထွက်လာနေ

ကမ္ဘာ့ အတွင်းပိုင်း အူတိုင်ထဲမှာ ရှေးဟောင်း စကြာဝဠာ ခေတ်ဦးက ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ ဒြပ်ပစ္စည်းတွေ ရှိနေပါတယ်။ ဟီလီယံ ၃ (3He) လို့ ခေါ်တဲ့ စကြာဝဠာ ဦးပိုင်း က ဟီလီယံ တွေဟာ စကြာဝဠာ ဖြစ်တည်စ Big Bang ခေါ် မဟာ ပေါက်ကွဲမှုကြီး ဖြစ်ပြီး မိနစ်ပိုင်း အတွင်းမှာ ဖန်တီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဟီလီယံ ဒြပ်စင်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒီ ဓါတ်ငွေ့တွေ ထဲက အချို့…