← All categories

life-science

29 posts

သက်ရှိထင်ရှား ရှိနေသေးတဲ့ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး သတ္တဝါ ရှာတွေ့

အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုက သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ မျိုးတုန်းပျောက်ကွယ် သွားခြင်း မရှိပဲ ယခုတိုင် အသက်ရှင်သန် နေသေးတဲ့ ရှေးအကျဆုံး သက်ရှိ သတ္တဝါ မျိုးစိတ်ကို ဖေါ်ထုတ် နိုင်ခဲ့ ကြပါတယ်။ သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေရဲ့ အဆိုအရ Jelly fish နဲ့ ဆင်ဆင်တူတဲ့ သတ္တဝါဟာ ဒိုင်နိုဆောတွေ ထက်တောင် ပိုပြီး ရှေးကျသေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သိပ္ပံ…

အပင်များ၏ အော်ဟစ်ညီးတွားသံ သိပ္ပံ ပညာရှင်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိ

အပင်တွေကို ဒါဏ်ရာ အနာတရ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်လျှင် အပင်တွေဟာလဲ သက်ရှိ သတ္တဝါ တွေလိုပဲ အော်ဟစ်ကြတယ် ဆိုတာကို သိပ္ပံ ပညာရှင်တွေ ရှာဖွေ တွေ့ရှိ ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို အော်ဟစ်တာဟာ လူတွေ အော်ဟစ် သလိုမျိုး တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီအစား သံလွန်လှိုင်း (ultrasound) ကြိမ်နှုန်းရှိတဲ့ ပေါက်ပေါက် ဖေါက်သံမျိုး၊ ကလစ်ကလစ် မည်သံမျိုးကို ပြု…

ဘာ့ကြောင့် T. rex တွေရဲ့ လက်တွေဟာ တိုနေရတာလဲ

Tyrannosaurus rex (သို့) အတိုကောက် T. rex တွေဟာ ဒိုင်နိုဆော သမိုင်းမှာ ရက်စက်အကြမ်းကြုတ်ဆုံး နဲ့ ကြောက်မက်ဖွယ် အကောင်းဆုံး ဒိုင်နိုဆောတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ တိုင်ရန်နိုဆောရပ်စ် တွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်း ၆၅ သန်း အချိန်က အသက်ရှင်သန် နေထိုင် ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တဝါ ကြီးတွေ ဖြစ်ကြပြီး အလွန် သန်မာတဲ့ မေးရ…

အဖေနှစ်ယောက် ကမွေးတဲ့ ကြွက် အောင်မြင်စွာ ဖန်တီးနိုင်ပြီ

နို့တိုက် သတ္တဝါ အားလုံးဟာ မိခင် ရဲ့ မျိုးဥနဲ့ ဖခင်ရဲ့ သုက်ပိုးတို့ ပေါင်းစပ်ပြီး မွေးဖွားလာ ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တနည်း ပြောရရင် နို့တိုက် သတ္တဝါ အားလုံးမှာ ဖခင် တစ်ယောက် နဲ့ မိခင် တစ်ယောက် စီ ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖခင် နှစ်ယောက် ကနေ ပေါင်းစပ်ပြီး မွေးဖွားလာတဲ့ ကြွက်သားငယ် တွေကို သိပ္ပံ ပညာရှင်တွေဟာ ဓါတ်ခွဲခန်း အတွင်း အောင်မ…

အင်ဆက်ပိုးမွှားရဲ့ ဦးဏှောက် အာရုံကြော ကွန်ယက်မြေပုံ ဖော်ထုတ်ပြသ

အင်းဆက် ပိုးမွှားရဲ့ ဦးဏှောက် အတွင်းက အာရုံကြော ဆဲလ် (neutrons) တွေ နဲ့ အာရုံကြောမြှင်တွေရဲ့ အသေးစိတ် အတိအကျ အာရုံကြောကွန်ယက် မြေပုံကို သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေက ထုတ်ပြန် လိုက်ပါတယ်။ ဒီ ဦးဏှောက်နှင့် အာရုံကြော ကွန်ယက် မြေပုံကို Connectome လို့ အမည် ပေးထားပါတယ်။ ဒီ မြေပုံ ရဖို့ သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေဟာ အချိန် ၁၂ နှစ်တောင် အချိန်ယ…

အာကာာသ လေဟာနယ်မှာ အသက်ရှင်နိုင်တဲ့ “ရေဝံ”

တာဒီဂရိတ် (tardigrade) ကို “ရေညှိဝက်ပေါက် (moss piglet)” (သို့) “ရေဝံ (water bear)” လို့လဲ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဒီ တာဒီဂရိတ် ရေဝံ တွေဟာ အတော်ကလေး ထူးဆန်းတဲ့ သတ္တဝါတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒီ ရေဝံ ကို သာမန် မျက်စေ့နဲ့ ကြည့်လို့ မမြင်နိုင်ပါဘူး။ သူ့ကို အဏုကြည့် မှန်ပြောင်း (microscope) နဲ့ ကြည့်မှသာမြင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ပုံကလဲ ဒစ်စ…

တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်နေတဲ့ အမျိုးသားတို့ရဲ့ Y ခရိုမိုဆုမ်း

လူသားတွေနဲ့ အခြား နို့တိုက် သတ္တဝါ တွေရဲ့ ကျား/မ ကွဲပြားမှုကို ဆုံးဖြတ် ပေးတာကတော့ Y ခရိုမိုဆုမ်း (Y chromosome) ပေါ်မှာ ရှိတဲ့ “ကျား” ဖြစ်စေသော မျိုးရိုးဗီဇ gene ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သန္ဓေတည် လာတဲ့ ကလေး တစ်ယောက်မှာ ဒီ Y ခရိုမိုဆုမ်း ပါလာရင် ယောက်ျားလေး တစ်ဦးအဖြစ် မွေးဖွားလာပြီး ဒီ Y ခရိုမိုဆုမ်း မပါလာ ခဲ့ဘူး ဆိုရင်တော့ မိန်း…

ဘာ့ကြောင့် ရေဘဝဲဟာ မျိုးပွားအပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေ ရတာလဲ

သက်ရှိ မျိုးနွယ်စု အများအပြားဟာ မျိုးပွား အပြီးမှာ အသက် သေဆုံး သွားကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရေဘဝဲ အမ မှာတော့ မျိုးပွားအပြီး သေဆုံးမှု ဖြစ်စဉ်ဟာ အတော်လေး ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ ဖြစ်နေပါတယ်။ ရေဘဝဲ မျိုးစိတ် အများစုမှာ မိခင်ဟာ ဥအုခါနီးမှာ အစာ ရှာဖွေ စားသောက်မှု မပြုလုပ်တော့ ပါဘူး။ ရေဘဝဲ အမဟာ ဥအု အပြီးမှာတော့ အလွန် ခက်ထန် ကြမ်းတမ်းတဲ့ နည…

ရှားပါး ရေဝက်များ တရုတ်ပြည်တွင် မျိုးတုန်းပျောက်ကွယ် သွားပြီ

Dugong လို့ ခေါ်တဲ့ သတ္တဝါဟာ ပင်လယ်ထဲမှာ နေတဲ့ သွေးနွေး နို့တိုက် သတ္တဝါ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝက်နဲ့ တူလို့ မြန်မာလိုတော့ “ရေဝက်” လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဒီ ဒူဂေါင် ရေဝက်ဟာ မနားတီးစ် ရေဝက် (manatees) နဲ့ အမျိုးတော်ပြီး ပုံသဏ္ဍာန် ကလဲ​ ဆင်တူပါတယ်။ ဒီ ဒူဂေါင် နဲ့ မနားတီးစ် ရေဝက်တွေကို တချိန်က ပင်လယ်ထဲ ခရီးသွားတဲ့ သင်္ဘောသား တွေက မြင်ပြီ…

ဒိုင်နိုဆောတွေ ကွယ်ပျောက်ခဲ့တဲ့ ကပ်ကြီးကို ပိုးဟတ်တွေ ဘယ်လို ရှင်သန်ခဲ့ကြသလဲ

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၆၆ သန်းခန့်က ချစ်ဇူလပ် (Chicxulub asteroid) လို့ အမည် ပေးထားတဲ့ ဧရာမ ဥက္ကာခဲ ကြီးဟာ ကမ္ဘာကို ဝင်တိုက် ခဲ့ပါတယ်။ ဒီ ဥက္ကာခဲ ကြီး ဝင်တိုက်မိမှုကြောင့် ဒိုင်နိုဆောတွေ အပါအဝင် မြောက်မျာလှ စွာသေ သက်ရှိမျိုးနွယ်တွေ မျိုးတုန်း ပျောက်ကွယ် ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီ ကပ်ကြီးထဲမှာ မသေမပျောက်ပဲ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ သတ္တဝါ မျိ…