← All tags

#universe

84 posts

လူတိုင်းအတွက် စကြာဝဠာ - အပိုင်း (၁) | Astrophysics for People in a Hurry by Neil DeGrasse Tyson

အခန်း (၁) အကြီးကျယ်ဆုံးပုံပြင် စကြာဝဠာရဲ့ မူလအစက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁၄ ဘီလီယံ ခန့်က စခဲ့တာပေါ့။ တစ် ဘီလီယံမှာ သန်း ၁၀၀၀ ဆိုတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်း ၁၄,၀၀၀ ခန့်ကပေါ့။ အဲ့သည် အစတုန်းက အခု မြင်နေရရဲ့ စကြာဝဠာ ဟင်းလင်းပြင် ကြီးရော၊ ဒီ စကြာဝဠာ ကြီးထဲက ရှိသမျှ ဒြပ်ထု ပစ္စည်းတွေ အားလုံးရော က အလွန်သေးငယ်တဲ့ နေရာလေးမှာ အားလုံ…

Big Bang မဟာပေါက်ကွဲမှု ပြီး ဘာတွေ ဆက်ဖြစ်လာလဲ

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ရှိ စကြာဝဠာဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၁၃.၇ ဘီလီယံ (နှစ်သန်း ၁၃,၇၀၀) ကာလက မွေးဖွား လာ ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်း ၁၃,၇၀၀ ကာလက စကြာဝဠာဟာ ရုတ်တရက် အရွယ်အစား အဆမတန် ကြီးမား လာပါတယ်။ ဒီ ဖြစ်စဉ်ကို Big Bang ဘစ်ဘင် မဟာ ပေါက်ကွဲ မှုကြီး ဆိုပြီး ပညာရှင် တွေက အမည် ပေးထား ကြပါတယ်။ ဒီ အယူအဆကို Big Bang Theory…

အလွန်လျှင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာနေသော black hole ကြီးတစ်ခု ရှာတွေ့

Black hole တွေဟာ စကြာဝဠာ ထဲက ထူးဆန်းတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ အလွန် သိပ်သည်းပြီး ဆွဲငင်အား ပြင်းထန် လွန်းတာကြောင့် အလင်းကိုတောင် လွတ်ထွက် မသွားအောင် ဆွဲဖမ်း ထားနိုင်တဲ့ အစွမ်း ရှိကြပါတယ်။ ဒီ ဘလက်ဟိုး တွေထဲ မှာမှ supermassive black hole ဆိုတဲ့ မဟာ တွင်းနက် ကြီးတွေဟာ ထူးခြားတဲ့ ဘလက်ဟိုး ကြီးတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့ဟာ န…

Dark Star ခေါ် အမှောင်ကြယ်များ

သိပ္ပံ ပညာရှင် များက စကြာဝဠာရဲ့ 27% ဟာ အမှောင်ဒြပ် (dark matter) တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်း ထားတယ်လို့ ယုံကြည် ကြပါတယ်။ ဒီ အမှောင်ဒြပ်ဟာ ဂလက်ဆီ တွေကို လွင့်ထွက် မသွားအောင် ဆွဲထားပေးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို အပို ဆွဲငင်အား ဖြစ်စေတာက လွဲလို့ အခြား ဘာအလုပ်မှ လုပ်တာကို မတွေ့ရ ပါဘူး။ တနည်းအား ဖြင့်တော့ ဂလက်ဆီ တွေကို တည်ငြိမ်အောင် ဆွဲထား ပ…

အာကာသတွင်း ရေဒီယိုလှိုင်းများ အဆက်မပြတ် ထုတ်လွှင့်ရာ ရပ်ဝန်းသစ်တစ်ခု ရှာဖွေတွေ့ရှိ

အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာက နက္ခတ် ပညာရှင်တွေ ပါဝင်တဲ့ သုတေသန အဖွဲ့ တစ်ဖွဲ့ဟာ အာကာသ တွင်းက ရေဒီယို အချက်ပြ လှိုင်းတွေ အဆက်မပြတ် ထုတ်လွှင့်နေတဲ့ ရပ်ဝန်း အသစ် တစ်ခုကို ရှာဖွေ တွေ့ရှိ ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ဒီလို ရပ်ဝန်းမျိုး ဒုတိယ အကြိမ် ရှာဖွေ တွေ့ရှိ ခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Fast radio bursts (FRBs) တွေလို့ ခေါ်တဲ့ ရပ်ဝန်းတွေဟာ အင်အား ပြင်းထ…

Black hole တွေ သေဆုံးနိုင်သလား

စကြာဝဠာ အကြောင်း ပြောရင် black hole တွေအကြောင်းဟာ မပါမပြီးပါ။ လူစိတ်ဝင်စား ခံရမှု အများဆုံး အကြောင်းအရာ တစ်ခု ဖြစ်သလို သိပ္ပံ ဝတ္ထုတွေ၊ ရုပ်ရှင်တွေ မှာလဲ အမြဲလိုလို တွေ့နေရတဲ့ အရာဝတ္ထု တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဘလက်ဟိုး တွေနဲ့ ပါတ်သက်လို့ သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေအနေနဲ့ သိသင့်သလောက် သိထားပြီး ဖြစ်ပေမယ့် မသိသေးတာတွေ အများကြီး ရှိပါသေးတ…

ရန်လိုတဲ့ နယ်ချဲ့ ဂြိုဟ်သားကမ္ဘာ ၄ ခု မစ်ကီးဝေးထဲ ရှိနေနိုင်

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မစ်ကီးဝေး ဂလက်ဆီ ကြီးထဲမှာ ကြယ် အလုံးပေါင်း သန်း တစ်သိန်း (၁၀၀,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀) ခန့် ရှိနိုင်တယ်လို့ ပညာရှင် တွေက ခန့်မှန်း ကြပါတယ်။ ဒီ အထဲကမှ ကြယ်အလုံးရေ သန်း ၃၀၀ ခန့်မှာ သက်ရှိတွေ အသက်ရှင် နေထိုင်နိုင်တဲ့ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေ တွေ ရှိနေနိုင်တယ်လို့ သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေက ခန့်မှန်း ကြပါတယ်။ ဂြိုဟ် အလုံးရေ…

စကြာဝဠာ အတွင်းက ကိုယ်ပျောက် တံတိုင်းများ

နက္ခတ် ပညာရှင်များ လက်ရှိ လက်ခံ ထားတဲ့ သီအိုရီ တွေအရဆို ဂလက်ဆီ ကြီးတွေရဲ့ အနားမှာ ရှိတဲ့ ဂလက်ဆီ ကြယ်စု အသေးလေး တွေဟာ ပင်မ ဂလက်ဆီ ကြီးရဲ့ ပတ်လည်မှာ အစီအစဉ် မရှိပဲ ကြုံရာကြပမ်း (random) ပြန့်ကျဲနေ ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်တကယ့် လက်တွေ့ သုတေသန တွေ့ရှိချက် တွေအရတော့ ဒီ သီအိုရီ တွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်ဟာ မှန်ကန်မှု မရှိဘူး ဖြစ်…

စကြာဝဠာရဲ့ အဆုံးသတ် နိဂုံး

စကြာဝဠာရဲ့ သက်တမ်းဟာ အခုဆို နှစ်သန်းပေါင်း ၁၃,၈၀၀ (၁၃.၈ ဘီလီယံ) ရှိပါပြီ။ ဒီတော့ မေးစရာ ရှိတာက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စကြာဝဠာဟာ သေဆုံး သွားနိုင် သလား ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကြာဝဠာ အကြောင်း လေ့လာနေတဲ့ ပညာရှင် တွေကတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စကြာဝဠာ ကြီးဟာ တနေ့မှာ သက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီး သေဆုံး သွားလိမ့်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သိပ္ပံ ပညာရှင် တွ…

မစ်ကီးဝေး ဗဟိုက ထူးဆန်းတဲ့ ကြိုးမျှင်များ

နက္ခတ် ပညာရှင် တွေဟာ မစ်ကီဝေး ဂလက်ဆီ ကြီးရဲ့ ဗဟိုကို ဖြတ်သန်း နေတဲ့ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကြိုးမျှင်တွေကို ရှာဖွေ တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။ သိပ္ပံ ပညာရှင် တွေအကြားမှာ ပဟေဠိ ဖြစ်နေတဲ့ ဒီ ကြိုးမျှင်တွေ အနက်က အချို့ ကြိုးမျှင်တွေဟာ ဆိုရင် အရှည် အားဖြင့် အလင်းနှစ် ၁၅၀ လောက်တောင် ရှည်လျားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မကြာခန ဆိုသလိုပဲ ဒီကြိုးမျ…